Straż Graniczna Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej w Koszalinie SG II RP -

Nawigacja

SG II RP

SG II RP

Autor:

Zakończenie I wojny światowej i powstanie niepodległego Państwa Polskiego w listopadzie 1918 roku, wiązało się z koniecznością rozwiązania problemów dotyczących zabezpieczenia kształtujących się granic. W momencie powstania II Rzeczypospolitej, granice te nie były ostatecznie wytyczone, a ich uznanie przez poszczególne państwa mimo postanowień Traktatu Wersalskiego z 28 czerwca 1919 r. trwało jeszcze przez kilka następnych lat. Dopiero zakończenie wojny polsko-bolszewickiej oraz przyłączenie Wileńszczyzny i Górnego Śląska do Rzeczypospolitej zakończyło proces scalania ziem polskich. System ochrony granic państwa w okresie II Rzeczypospolitej ulegał licznym przeobrażeniom. Umownie podzielono go na dwa kierunki: zachodni i wschodni. Ostatecznie długość polskich granic wynosiła 5539 km. Pierwsze formacje graniczne powstały już w 1918 roku. W okresie dwudziestolecia międzywojennego ochroną polskich granic na kierunku zachodnim zajmowały się następujące formacje:
  • Straż Gospodarczo-Wojskowa (31 październik - grudzień 1918 roku),
  • Korpus Straży Skarbowej (listopad - grudzień 1918 roku),
  • Straż Graniczna (18 grudzień1918 - marzec 1919 roku),
  • Wojskowa Straż Graniczna (marzec 1919 - 3 marzec 1920 roku),
  • Strzelcy Graniczni (3 marzec 1920 - 31 marzec 1921 roku),
  • Bataliony Wartownicze (listopad 1920 - 28 styczeń 1921 roku),
  • Baony Celne Ministerstwa Skarbu (28 styczeń 1921 - 1 wrzesień 1922 roku),
  • Straż Celna (1 kwiecień 1921 - 2 kwiecień 1928 roku),
  • Straż Graniczna (22 marzec 1928 - październik 1939 roku).
Powstanie Straży Granicznej w 1928 r. zakończyło okres tymczasowości i ciągłych reorganizacji. Nowa formacja objęła ochroną granicę południową, zachodnią i morską o łącznej długości 3 441 km (tj. 63 % całości granic). Przed SG postawiono zadania związane z ochroną granicy pod względem wojskowym, politycznym, gospodarczym i sanitarnym. W celu właściwego zabezpieczenia granicy utworzono Komendę SG (później Komendę Główną SG) w Warszawie oraz sześć Inspektoratów Okręgowych SG w terenie: Wschodniomałopolski - Lwów, Zachodniomałopolski - Kraków, Śląski - Katowice, Wielkopolski - Poznań, Pomorski - Bydgoszcz, Mazowiecki - Ciechanów. Komendzie Głównej SG podlegała także Ekspozytura Inspektoratu Ceł w Gdańsku. Kadry dla formacji kształcono w Centralnej Szkole Straży Granicznej mieszczącej się początkowo w Górze Kalwarii, a następnie w Rawie Ruskiej (w jej skład wchodził również Zakład Tresury Psów). W ciągu 11 lat istnienia, Straż Graniczną po raz ostatni poddano reorganizacji w roku 1938. Jej kolejnymi komendantami byli:
  • gen. bryg. Stefan Pasławski (1927-1928),
  • gen. bryg. Jan Tomasz Jur-Gorzechowski (1928-1938),
  • gen. bryg. Walerian Czuma (1938-1939).
Na dzień 31 sierpnia 1939 r. Straż Graniczna liczyła 16 001 funkcjonariuszy, w tym 2 145 oficerów, 6 241 podoficerów i 9 315 szeregowych. Pełnili oni służbę w 419 placówkach I linii, 212 placówkach II linii, 129 komisariatach granicznych, 26 komendach obwodowych i 6 komendach okręgowych. Na stanie SG znajdowało się 76 samochodów osobowych oraz 72 motocykle. Na krótko przed wybuchem wojny Straż Graniczną podporządkowano władzom wojskowym. W ciągu pierwszych dni kampanii wrześniowej jednostki SG poniosły bardzo duże straty. Po wykonaniu zadań podstawowych na granicy włączyły się do działań bojowych w głębi kraju, wspierając jednostki liniowe Wojska Polskiego.

ang

Border Guards of II RP

The end of 1 st World War and the emergence of independent state of Poland in November 1918 brought about the necessity to solve problems relating to the protection of the borders in statu nascendi. At the moment of establishing of the II Republic, those borders were not drawn finally, and their acceptance by individual states, despite the resolution of the Versailles Treaty of 28 June 1919, took a few more years. Only the end of Polish-Bolshevik war and joining the Vilnius area and Upper Silesia to the Republic of Poland completed the process of integration of the Polish land. The border protection system in the II Republic had undergone numerous transformations. Conventionally, it was divided into two directions: East and West. Eventually, the length of the Polish borderline was 5539 km. The first border security formations were created as early as in 1918. During the twenty years between the wars, the following formations were responsible for the protection of the Polish borders:
  • Military Economic Guard (31 October – December, 1918),
  • Treasury Guard Corps (November – December, 1918),
  • Border Guard (18 December, 1918 – March, 1919),
  • Military Border Guard (March, 1919 – 3 March, 1920),
  • Boarder Riflemen (3 March, 1920 – 31 March, 1921),
  • Guarding Battalions (November 1920 – 28 January, 1921),
  • Customs Duty Battalions of the Ministry of Treasury (28 January, 1921 - 1 September, 1922),
  • Customs Duty Guards (1 April 1921 - 2 April 1928),
  • Border Guard (22 March, 1928 – October, 1939).
The creation of the Border Guard in 1928 concluded the period of temporariness and constant reorganizations. The new formation protected the Southern, the Western and the sea border of the total length of 3,441 km (i.e. 63% of the total border length). The BG was assigned tasks connected with the protection of the state border in military, political, economic and sanitary aspects. In order to protect the border well, the BG Headquarters was established in Warsaw, and six District Inspectorates across the country: Lesser Poland East - Lvov, Lesser Poland West - Krakow, Silesia – Katowice, Great Poland – Poznan, Pomeranian – Bydgoszcz, Mazovian – Ciechanow. Also the Customs Duty Inspectorate Office reported to the BG Headquarters. The personnel for the formation was educated in the Central Border Guard School first situated in Góra Kalwaria, and then in Rawa Ruska (it also included the Dogs Training Center). During the 11 years of existence, the last reorganization of the Border Guard took place in 1938.

The Commanders in Chief were:

  • MG Stefan Pasławski (1927-1928),
  • MG Jan Tomasz Jur-Gorzechowski (1928-1938),
  • MG Walerian Czuma (1938-1939).
  As of 31 August, 1939, the Border Guard had 16,001 functionaries, including 2,145 commissioned officers, 6,241 non-commissioned officers, and 9,315 privates. They served on 419 I line posts, 212 II line posts, 129 border stations, 26 district headquarters, and 6 provincial headquarters. The BG possessed 76 passenger vehicles and 72 motorbikes. Shortly before the outbreak of WW II, the Border Guard was submitted to military authorities. During the first days of the September Campaign, BG units suffered substantial loss. After performing their basic tasks on the border they participated in military action within the territory of the state, supporting the line units of the Polish Army.
do góry